Ekskavatör Tonajı Nasıl Seçilir?

Yanlış tonaj iki yönde de pahalıdır. Gereğinden büyük makine dar alanda manevra yapamaz, nakliyesi pahalıdır ve yakıt yakar. Gereğinden küçüğü işi zamanında bitiremez ve zorlandığı için daha çok arızalanır.

Tonaj sınıfları ve kaba karşılıkları

Değerler markadan markaya değişir; teklif aşamasında ilgilendiğiniz makinenin kendi teknik değerlerini isteyin.

Tonajı belirleyen dört soru

1. Ne kadar derine ineceksiniz?

Kazı derinliği tonajın en sert kısıtıdır. 6 metre derinliğe inecek bir kanalda 14 tonluk makine yetmez; ne kadar zorlarsanız zorlayın erişemez. Şev açısı gerektiren zeminlerde gerçek derinlik + şev payı hesaplanmalıdır.

2. Kaç m³ kazacaksınız ve kaç günde?

Kaba verimlilik hesabı:

Saatlik üretim (m³) = (3600 × kova hacmi × dolum katsayısı × verimlilik) ÷ çevrim süresi (sn)

20 tonluk bir makine için tipik değerler: kova 0,9 m³, dolum katsayısı 0,9, verimlilik 0,80 (saatte 48 dakika fiili çalışma), çevrim 18 saniye.

(3600 × 0,9 × 0,9 × 0,80) ÷ 18 ≈ 130 m³/saat (gevşek hacim)

Dikkat: bu gevşek hacimdir. Yerinde ölçülen kazı hacmi değil. Fark için: Kabarma katsayısı: neden 1.000 m³ kazı 1.300 m³ nakliye eder?

3. Zemin ne?

Sert zeminde çevrim süresi uzar, kova dolum katsayısı düşer. Aynı makine yumuşak toprakta saatte 130 m³ çıkarırken sert küskülükte 70–80 m³'e inebilir. Kazı sınıfları: Kazı sınıfları nelerdir?

4. Makine sahaya girebiliyor mu?

Sık atlanan nokta. 30 tonluk bir makine lowbedle taşınır ve lowbed her sokağa giremez. Şantiye giriş yolunun genişliği, dönüş yarıçapı ve varsa köprü/kanal yükü baştan kontrol edilmelidir.

Ayrıntı: Lowbed nakliyede maliyeti belirleyen etkenler

İş tipine göre hızlı seçim

Dar alanda ekskavatör mü, beko loder mi?

Şehir içi altyapı işlerinde bu iki makine sık karıştırılır. Karşılaştırma: Mini ekskavatör mü, beko loder mi?

Emin değilseniz

Makineyi seçmeden önce işi anlatın. Ne kadar derine ineceğinizi, kaç m³ kazacağınızı ve zeminin ne olduğunu söylemek yeterli — doğru sınıfı biz çıkarırız. Gereğinden büyük makine kiralamanız bizim de işimize gelmez; sahada verimsiz çalışır ve iş uzar.

Ataşman tonajı da belirler

Makineyi yalnızca kova ile düşünmeyin. Kullanacağınız ataşman, gereken tonajı yukarı çeker:

Sık yapılan hata: 14 tonluk makineye 20 ton sınıfı kırıcı takmak. Kırıcı vurur ama makinenin bomu ve şasisi zorlanır; hasar kullanım hatası sayılır ve sigorta ödemez.

Sıfır kuyruk ve kısa kuyruk ne demek?

• Sıfır kuyruk (zero tail swing): üst yapı dönerken palet genişliğini aşmaz. Duvar dibinde ve dar sokakta güvenle çalışır.
• Kısa kuyruk (short tail): az miktarda taşar. Sıfır kuyruktan daha güçlüdür.
• Standart: arkası belirgin taşar. Geniş sahada sorun değil, dar alanda tehlikelidir.

Şehir içinde, mevcut yapı yanında veya trafiğe açık yol kenarında çalışacaksanız bunu teklifte belirtin.

Sık sorulanlar

Kaç m³ kazacağımı bilmiyorum, nasıl hesaplarım?

En × boy × derinlik yeterli bir başlangıçtır. Düzensiz alanlarda alanı dikdörtgenlere bölüp toplayın. Şev payını ve kabarmayı ayrıca eklemeyi unutmayın — kabarma katsayısı.

Küçük makineyle daha uzun sürede yapsam ucuz olmaz mı?

Genellikle hayır. Kira bedeli düşer ama süre uzar, operatör günü artar, nakliye aynı kalır. Ayrıca zorlanan makine daha çok arızalanır. Doğru sınıf, çoğu işte en ucuz sınıftır.

Makine sahaya nasıl girecek, kim kontrol edecek?

Erişimi teyit etmek kiracının sorumluluğundadır. Şüpheniz varsa giriş yolunun ve boşaltma alanının fotoğrafını gönderin; boşa çıkan bir seferden çok daha ucuza gelir.

Aynı işte iki makine mi, bir büyük makine mi?

Sahada aynı anda çalışabilecek yer varsa iki orta makine genellikle daha esnektir: biri arızalanırsa iş durmaz, farklı noktalarda paralel çalışılabilir. Dar bir kazıda ise tek büyük makine daha verimlidir.